Een Haferl-schoen is een gesloten leren schoen waarvan de veters niet in het midden zitten, maar aan de zijkant. Dat is geen detail, dat is het hele kenmerk. Al het andere — profielzool, stevig leer, lage schacht — deelt hij met andere schoenen.
En omdat dat ene ding zo moeilijk te beschrijven is, belanden de meeste teksten over Haferl-schoenen al snel bij folklore. Hier staat in plaats daarvan wat de snit praktisch oplevert, wanneer de schoen werkt, wanneer niet, en hoe je de juiste maat te pakken krijgt.
Wat een Haferl-schoen kenmerkt
De zijdelingse vetersluiting is het uitgangspunt. Bij een normale lage schoen lopen de vetergaten boven de wreef samen, het leer wordt van twee kanten naar het midden getrokken. Bij de Haferl zitten de vetergaten aan de buiten- en binnenkant van de schoen, het bovenleer blijft over de wreef doorlopen.
Daaruit volgen twee dingen. Ten eerste: boven de wreef ligt een gesloten leren vlak in plaats van een naad met een spleet. De schoen geeft je voet daar meer steun en laat minder water door. Ten tweede: de schoen kan verder open dan een schoen met veters in het midden. Wie een hoge wreef heeft of 's avonds dikke voeten krijgt, merkt dat meteen.
De Beierse Haferl-schoen voor € 79,95 is gemaakt van rundleer, stevig gestikt en heeft een gripvaste profielzool. De beoordeling ligt op 4,45 uit 20 beoordelingen — solide, niet vlekkeloos, en dat past bij een schoen die een inloopperiode heeft.
Wat een Haferl niet is: een wandelschoen. De schacht eindigt onder de enkel, er is geen enkelsteun en geen Vibram-constructie. Voor de veldweg en de berghut is hij geschikt, voor een klettersteig niet.
Haferl-schoenen modern dragen — zonder dat het op een kostuum lijkt
Dat is de vraag die het vaakst wordt gesteld, en die heeft een onspectaculair antwoord: de schoen is onopvallender dan zijn reputatie doet vermoeden. Als je hem niet met klederdracht combineert, ziet niemand hem als klederdrachtschoen.
Wat werkt:
- Bij een donkere jeans. De eenvoudigste combinatie überhaupt. Een bruine leren schoen met profielzool bij een rechte donkere jeans is een volstrekt normale herfstschoen. Broekspijp net op de schoen, niet erop opgestapeld.
- Bij een chino. Beige, olijf, donkerblauw. Hier draagt de schoen de outfit, omdat hij het enige stevige accent is.
- Bij een corduroy broek in de winter. Grof materiaal bij een grove schoen, dat past bij elkaar.
Wat de kostuumindruk wekt, is nooit de schoen alleen, maar de som: Haferl plus geruit overhemd plus hoed plus riem met persing. Haal daar twee dingen van weg, en wat overblijft is een man in een goede leren schoen.
Nog een punt over de sokken, omdat het daar vaak misgaat: bij een lange broek horen donkere, gladde sokken in de kleur van de broek. Niet wit, niet geribbeld, geen sportsokken. Dat is het verschil tussen een schoen en een verkleedpak, en het kost niets.
Waarbij je hem verder draagt
De Haferl is oorspronkelijk een werkschoen, en die afkomst zie je eraan af. Profielzool, stevig bovenleer, geen kwetsbare naden. Daaruit volgen de situaties waarin hij daadwerkelijk de betere schoen is:
- Volksfeest en biertent. Twaalf uur staan op een vloer die op een gegeven moment nat is. Een profielzool grijpt daar waar een gladde leren zool wegglijdt.
- Wandeling en veldweg. Geen wandelschoen, maar duidelijk meer schoen dan een sneaker.
- Herfst en winter in de stad. Gesloten leer, geen mesh, geen gaten.
- Barbecueavond, boerderijfeest, kermis. Alles waar het tussendoor vies wordt en je het de schoen niet mag aanzien.
En bij lederhosen vanzelfsprekend ook. Als je toch al naar de lederhosen grijpt, is de Haferl de enige schoen waar niemand vragen bij stelt. Bij de Hodalump lederhosen voor € 149,95 hoort al een riem; meer modellen vind je onder leren riemen, de Riem bruin voor € 29,95 in 4 cm breedte en de tailleomtrekken 85 tot 115 cm.
Haferl of gewone leren lage schoen — wanneer welke
Beide zijn gesloten leren schoenen, en in veel situaties maakt het niet uit welke je neemt. Er zijn echter drie gevallen waarin het verschil telt.
Hoge wreef. Als lage schoenen bij jou boven de wreef drukken, is de Haferl de betere keuze. Omdat de veters aan de zijkant zitten, verdeelt de trek zich anders, en de schoen kan verder open. Dat is de reden waarom sommige mensen na hun eerste Haferl geen andere schoen meer willen.
Natte of oneffen ondergrond. Profielzool tegen gladde leren zool — daar is de zaak duidelijk. Biertent, grindpad, vochtig grasveld: Haferl.
Pak. Hier verliest de Haferl. Bij een donker pak hoort een gladde, slanke schoen; een stevige schoen met profielzool oogt daaronder te zwaar. Als je afspraak een pak vereist, is de Haferl de verkeerde schoen, en daar verandert ook het mooiste leer niets aan.
Welke maat past
De Beierse Haferl-schoen is er in 41 tot 46. De zoollengtes staan in de productgegevens, en die zijn een betrouwbaardere aanduiding dan welke maattabel ook:
| Maat | Zoollengte | Zoolbreedte |
|---|---|---|
| 41 | 28 cm | 10 cm |
| 42 | 29,5 cm | 10,5 cm |
| 43 | 30 cm | 10,5 cm |
| 44 | 31 cm | 11 cm |
| 45 | 31,5 cm | 11 cm |
| 46 | 32 cm | 11 cm |
Het zijn maten bij benadering, kleine afwijkingen zijn normaal. Wie twijfelt, gaat op een vel papier staan, trekt de voet over en meet van de hiel tot de langste teen. De zool is altijd iets langer dan de voet — de getallen hierboven zijn buitenmaten van de zool, geen binnenlengtes.
Twee eerlijke punten daarbij:
De schoen heeft een inlooptijd nodig. Stevig rundleer is in het begin stijf en past zich pas na enkele dagen aan. Wie hem op de ochtend van het Oktoberfest uit de doos haalt en twaalf uur draagt, heeft 's avonds blaren. Twee, drie kortere dagen vooraf lossen dat probleem op.
Voor dames is hij er niet. De reeks begint bij 41. Dat is voor de meeste vrouwen te groot, en dat schrijven we liever op dan een bestelling te laten ontstaan die terugkomt. Zoek je bij ons een damesschoen, dan vind je die onder sandalen en schoenen — maar niet bij de Haferls.
Onderhoud: wat het leer echt nodig heeft
Een Haferl is een robuuste schoen, maar rundleer droogt uit. Vooral als de schoen nat is geworden en dan in de buurt van een verwarming staat.
De volgorde die werkt: grof vuil laten drogen en afborstelen, niet nat afvegen. Natte schoenen langzaam bij kamertemperatuur drogen, opgevuld met papier, nooit op de verwarming. En een- tot tweemaal per seizoen invetten, zuinig.
Leervet kost € 8,95. Hoe je het aanbrengt zonder dat het leer plakkerig of vlekkerig wordt, lees je uitgebreid in het artikel Leervet aanbrengen. De korte versie: dun, warm, en liever twee keer weinig dan één keer veel.
Een neveneffect dat je moet weten: vet maakt licht leer donkerder. Bij een bruine Haferl is dat gewenst — hij krijgt precies de patina waarvoor je een leren schoen koopt. Wie de nieuwstaat wil conserveren, koopt de verkeerde schoen.
Wat erbij hoort
In de tabel hierboven staan de schoen en drie onderdelen die bij hem passen — niet als ranglijst, maar als datgene wat samen een compleet beeld vormt: de broek, de riem en het vet dat de schoen de jaren door helpt.
Als je richting volksfeest plant, hoort er nog een portemonnee bij die in een lederhosenzak past — plat, zonder ketting, niet te breed. Wat daarvoor geschikt is en wat op het Oktoberfest stoort, lees je in het artikel Oktoberfest-tas voor heren. Het overige Oktoberfest-assortiment staat onder Oktoberfest.